بامبو

مزرعه‌ای بود در یک کیلومتری گیله‌بوم که سابق چای کاشته بودند. آقا مهدی همسایه ما می‌گفت صاحبش برای اینکه محیط مزرعه را پرچین کند آمده بود و بامبوهایی کاشته بود. بعد از چند سال این بامبوها همه مزرعه را پر کرده بودند. دیگر کمتر نشانی از چای بود.
تهدیدی که برای ما فرصت بود. رفتیم با قیچی باغبانی و اره. با وجودیکه اجازه گرفته بودیم اما شرایط ایمن و احتیاط را در نظر گرفتیم. بامبوها را می‌بریدیم، دسته می‌کردیم تا به گیله‌بوم برسانیم.
از این بامبوها چه ها که نساختیم. پرچین روی دیوار، لوستر، جا کفشی، میل پرده و چراغ خواب. 

لوستر بامبویی

بامبو

پرچین

دورتادور حیاط گیله‌بوم دیواری کوتاه به بلندی یک متر از بلوک‌های نیم متری است. بلوک‌ها اغلب با خزه پوشیده شده‌اند که سبز خوشرنگی است. آقایی به نام هادی مشاور گیله‌بوم است. او طراح فضای سبز است.
وقتی بلوک‌ها را دید پیشنهاد کرد چند خانه از بلوک‌ها را بشکنیم و مقداری خاک درونش بنهیم. اینگونه به تدریج، باغی دیواری خواهیم داشت.
معماری فضای بیرون خانه و حیاط در گیلان بر خلاف فلات مرکزی بسته نیست. یعنی داخل حیاط از بیرون به راحتی دیده می‌شود. پرچین به صورت ستونک‌هایی چوبی که به صورت افقی با ترکه چوب یا مواد در دسترس هر منطقه به هم مهار می‌شدند وظیفه جلوگیری از خروج مرغان و حیوان اهلی را داشته است.
از مزرعه‌ای حدود یک کیلومتری خانه بامبوهایی دراز بریدیم و آوردیم. بامبوها را در دیوار مشترک بین گیله بوم و همسایه یعنی آقا هوشنگ به صورت پرچین بافتیم. کارهایش را بیشتر مهین و صمد انجام دادند.
بامبوها بعد از بریدن، به صورت افقی روی هم با ریسمان کنفی بافته شد. هر پرده ساخته شده بین دو ستون زوجی که روی دیوار مهار شده است قرار گرفت. وقتی وارد گیله‌بوم می‌شوید به دیوار سمت چپ نگاه کنید.
بلوک، همساز با معماری خانه‌های گیلانی نیست. قصد داریم امتداد دیوارهایمان پرچین زنده‌ای از شمشاد، درختچه‌های مگنولیا، برگ نو، گل رز و انبو داشته باشیم. 

پرچین بامبویی

پرچین

آبی نیسانی

چارچوب درها و پنجره‌‌های گیله‌بوم چوبی است. خانه‌های روستایی اینجا پنجره‌هایشان به رنگ آبی نیسانی بوده است. پنجره‌ها راخوب سنباده زدیم. بعد از گردگیری دو بار روغن الیف زدیم. سپس به رنگ آبی نیسانی در آوردیم.
چارچوب درها را بعد از ساییدن با سنباده دیسکی، روغن جلا زدیم. درهای چوبی را بتونه کاری کردیم. بعضی از در کمدها هم پوسته کرده بود. ورق سه لا کار شده بود که لای نخست بلند شده بود. ترمیم کردیم. در چوبی حمام و دستشویی قابل بازیافت نبود. به ناچار عوض کردیم اما همان لولاهای قبلی را به کار بردیم. رنگ درهای جدید با درهای قدیم همخوانی دارد.
بازسازی را به نوسازی می‌پسندیم. از اینکار لذت می‌بریم. درِ آشپزخانه نشست کرده بود. از ارتفاع آن بریدیم تا خوب باز و بسته شود. نرده‌های پنجره‌ها را هم سابیدیم. کار در بلندی نیاز به خودحمایت داشت. از تیوب دوچرخه و ماشین برای مهار خود بهره می‌بردیم. پنجره‌های آبی با نرده‌هایی سفید، خوش سیما شد. میهمانان می‌گویند نرده‌ها را برداریم تا نمای خانه بهتر شود. برخواهیم داشت.

پنجره‌هایی به رنگ آبی نیسانی

آبی نیسانی

کرم کمپوست

کرم کمپوست

از همان آغاز دانستیم کرم‌های قرمز در خاک گیله بوم فراوانند. این کرم‌ها خیلی چیزها می‌خورند. چیزی که می‌آفرینند مانند عسلی که از زنبور عسل به‌دست آید ارزشمند است. مانند کود گاوی، دانه های علوفه ندارد بنابراین کشاورزان و باغداران درگیر وجین علفهای هرز نمی شوند.

زباله‌های خیس مثل ته مانده سبزی، پوست سیب زمینی و میوه‌‌ها، کاغذ و دستمال کاغذی، کارتن و برگ درخت، غذای مناسبی برای این کرم‌‌ها است. بهترین بازدهی این کرم‌ها در دمای بین 16 تا 22 درجه است.

گودال‌هایی در حیاط پشت خانه کنده‌ایم. زباله‌های خیس را می‌ریزیم و یک لایه خاک هم روی آن. مقداری پوست برنج یا کاه به طوریکه سطح زباله ها را بپوشاند و البته ماسه دریا. پوست برنج برای حفظ رطوبت و ماسه برای هضم بهتر زباله ها در سیستم گوارش کرمها لازم است. کرم‌ها در مدت شش ماه کود خوبی می‌دهند.

کود را پای درختان می‌ریزیم.

کمپوست به رنگ سیاه کمرنگ و گاهی طوسی پررنگ است.

چادرشب بافی

چادرشب بافی

هدف:

در کارگاه چادرشب بافی، با نحوه بافت، نمادها و دستگاهی به نام پاچال آشنا می‌شویم.

معرفی:

استادکار، پشت دستگاه پاچال نحوه چله کشی، پدال زدن و گذراندن پود را با ماکو بیان کرده و هنگام کار، میهمانان را با چگونگی بافت آشنا می‌کند. اجرای نمادها و چگونگی پیاده کردن طرح‌ها را در بافته‌ای نیم‌کار نمایش می‌دهد و تفسیر آنها ارایه می‌شود.

ابزار کار و مواد خام:

شامل انواع نخ‌ها به عنوان مواد خام، دستگاه پاچال و متعلقات آن است.

طرح ها و نمادها:

         نقش برجسته‌های روی چادرشب اغلب شامل گل دریایی یا قالی‌گل، چهل‌چراغ، درخت، شانه، توالی یا شکست موج دریا یا نور از پهنه دریا هستند.

 انواع محصولات:

زیرانداز، روانداز، رومیزی و رویه صندلی، پرده های خانه‌ها، پیراهن، تزیین سکوی عروسی و تالارهای باشکوه، دور کمری، زیر سفره، روتختی، رختخواب و به صورت قطعه‌های کوچک در ساخت کیف دستی، کیف مدرسه، عروسک، جامدادی و غیره

برنامه های صنایع دستی مشابه: نمدمالی، سفالگری، حصیربافی، مجسمه سازی و سرامیک

بازیافتی های گیله بوم

برف، درختان پرتقال را شکست و ما شکسته ها را بریدیم و چیزهایی ساختیم. یکی از اینها، چوب رختی بود. ساقه های کوتاه شده را برای تزیین دور گلدانها استفاده کردیم. ظرف گلدانها از سطل‌های چسب سرامیک بود که برای دستشویی و حمام مصرف شده بود.
کابینت قبلی پوسیده بود. پایه هایش را ترمیم کردیم و تخته هایش را جدا سرهم بندی کردیم. حالا میز سماور گیله بوم است.

میز و جالباسی

بازیافتی های گیله بوم 

خاله فاطی شکایت نمی‌کند

اینجا قاسم آباد است در گیلان. دوستی می‌گفت هوایش مثل لندن است. من لندن نبوده ام.
همسایه ما آقا مهدی و خانمش خاله فاطی افرادی پرتلاش هستند. خاله فاطی زرنگ است. نهالستانی برپا کرده است در اطراف خانه. نهال و درختچه را می فروشند. در قاسم آباد خیلی ها به این کار مشغولند.
برف که آمد نهالستان ها خراب شدند. خاله فاطی می گفت اگر یکی از این درختچه ها را کسی صدمه می زد یا دمر می شد من عصبانی می شدم. گوشزد می کردم. حالا یک و نیم متر برف آمده است. صدها نهال از بین رفته است. می خندد. می گوید کار خداست. شکایت نمی کند.

چادرشب

می‌گوید در قدیم خطوط تصویری بوده است. یادگارهایی که از سفال‌ها و کالاهای دست‌ساز سومری‌ها یا ایلامی‌ها و دیگر اقوام بر جای مانده همینگونه است. شبیه به نقش حیوانات یا نماد درخت که بر روی چادرشب وجود دارد روی سفال‌های اقوام هخامنشی هم دیده می‌شود.
در قاسم‌آباد روی چادر شب‌ها به صورت نقش برجسته کار می‌شود. گل دریایی یا قالی‌گل از جمله این نقش‌ها است. نگاه که می‌کنیم ناخودآگاه شکلش ما را به همان نقشینه‌های چندین هزار سال پیش سیر می‌دهد.
خانم آسیه صادقی در مغازه‌ای کوچک کار می‌کند. پاچال یا همان دستگاه بافت چادرشب در کنجی قرار دارد. کالاهای بافته شده در ویترین است.
می‌گوید انگلیسی‌ها و آلمانی‌ها وقتی اجناس ما نظیر فرش و چادر شب را می‌بینند می‌گویند خیلی قشنگ است اما بردنی نیست؛ یعنی ابعاد بزرگی دارند. خانم صادقی برشی از چادر شب را در جا موبایلی، کیف مدرسه، جا مدادی، انواع عروسک‌ها، کوله پشتی، کوسن، رو میزی‌های عسلی و هر چیزی که در خانه مصرف می‌شود به‌کار برده است. من که می‌گویم دیدنی است. 

پرده پنجره ها رو به خیابان، چادر شب شده است. نقش ها موج می خورد از باد و اریب ماه. رعنای خوش خیال، شانه بر گیسو، می تازاند اسبی از بلندی های اشکورات به میش سره دشت. همه شول کشان، مبهوت این نقش ها و نغمه ها

ورودی قاسم آباد پرچمی افراشته است با نقوشی از هزاران سال و چلچراغی چله نشین از دیوارهایی که زمانی زیگالی بوده اند. لباس خواخوران و براران همه چادرشب شده است.

توتستان است و کرم های گشنه تر از همیشه ابریشم. چله کشی ابریشم، رویایی بود که عیان شد تا تلنبار و کندوج چه شود.

خیال آغاز پدیده است. …تا بر خیال نمانیم و بیاغازیم.

از برای حق صحبت سالها.       شمه ای واگو از آن خوش حالا

تا زمین و آسمان خندان شود.  عقل و روح و دیده صد چندان شود

جنگل‌ پیمایی مرسه به کناله

جنگل پیمایی مرسه به کناله

از سیاهکلرود یک جاده به سمت جواهر دشت است و جاده‌ای دیگر در حاشیه رودخانه خشکه لات به روستاهای مرسه و کناله ادامه می‌یابد. سرچشمه رودخانه خشکه لات در انتهای روستای کناله است. این روستا چایزارهای گسترده‌ای در شیب کوه دارد که پرچینی چوبی سراسر آنرا در برگرفته است. مدت زمان جنگل‌ پیمایی مرسه به کناله حدود 4 ساعت است.

رودخانه برخی نقاط جاده کناله را قطع می‌کند. امتداد رودخانه حوضچه‌های طبیعی شکل گرفته است و محل مناسبی برای شنا در تابستان یافت می‌شود. ابتدای روستای مرسه، جاده شوسه است و قسمتی از روستا در سمت راست رودخانه قرار دارد. پلی چوبی روی رودخانه قرار دارد که زیر آن حوض آبی با دیواره های صخره‌ای چند متری قرار دارد.

سرچشمه خشکه لات محلی است که در کنار آن درختانی انبوه قرار دارد و کمی که جستجو کنید محل مناسبی برای چادر زدن یا نشستن می‌یابید. پاکوبی در امتداد چایزار به تدریج وارد جنگل می‌شود. بعد از یکساعت پیمایش به کلبه‌های پراکنده‌ می‌رسید. چشم انداز رشته کوه سماموس پیدا می‌شود. دورتادور را جنگل فراگرفته است. تنوع درختان و شکل‌های به هم تنیده آن خوراک عکاسی است. درختان گردو، خرمالو جنگلی، عناب و نیز آلو جنگلی. مسیر را می‌توان ادامه داد تا در برنامه ای دو روزه به جنگل‌های سلاکجان رسید. پیشنهاد می‌شود مسیر را با یک راهنمای محلی طی کنید. 

کروکی جنگل‌ پیمایی مرسه به کناله:

کروکی جنگل‌ پیمایی مرسه به کناله

کروکی مرسه به کناله

برنامه های کوهپیمایی مشابه:جنگل‌ پیمایی چاله‌ سرا، جنگل‌ پیمایی چاله‌ سرا به پِلت کَله سَر، کوهپیمایی آبشار میلاش، جنگل‌ پیمایی خشکاسرا

جنگل پیمایی چاله‌ سرا

چاله سرا

چاله سرا منطقه­ ای سیاحتی و مذهبی برای روستاییان منطقه قاسم آباد سفلی و علیا است. ساکنان آن گالشی هستند. ارتفاع میانگین منطقه ۳۵۰ متر است. گونه­ های درختان لیلکی، افرا و برگ نو در زمره معروفترین و انبوه ترین درختان بومی منطقه است. درختانی همچون کیش، آزاد و انجیلی نیز مشاهده می­ شوند. در جنگل پیمایی چاله‌ سرا با گونه های جانوری و گیاهی فراوانی آشنا خواهید شد.

از گیله بوم به سمت جور که شویم از دو راهی چاله سرا تا رودخانه دائمی سیالات قسمتی آسفالت و بخشی شوسه است. با سواری ده دقیقه و پیاده بیست دقیقه به محل رودخانه می­رسیم.
از رودخانه به سمت منطقه چاله سرا دو مسیر اصلی وجود دارد. یکی جاده پر پیچ و خم و شیب داری است که خاکی است. مردم محلی با جیپ یا نیسان می­روند.
مسیر دیگر از دل جنگل است. پاکوبی زیبا زیر درختانی بلند و سایه گستربه سمت شرق و جنوب. بعد از ۱۰ دقیقه پیاده روی مسیری پاکوب و جنگلی آغاز می­شود.
مسیر پر از باغ­های پرتقال است. در تابستان مردم منطقه برای تمشک چینی عازم کوچه ها و باریکه راه­ها می­شوند.
در مسیر جنگلی نیاز به راهنما است. تنوع درختان خیره کننده است. لیلکی، سپیدار، گردو، شمشاد، زبان گنجشک، پرتقال، برگ نو و افرا یا سفید پلت. مسیر کوهپایه‌ای و با شیبی متوسط است که در دقایق آخر و نزدیکی چاله سرا شیب بیشتر خواهد بود. باید برای 2 ساعت کوهپیمایی در جنگل آمادگی باشید. در طول مسیر پیمایش به محوطه­ هایی به شکل چمنزار نیز بر می­خوریم که برای استراحت مناسب است. انتهای مسیر به سمت چاله سرا شیب می­گیرد، منطقه مرتعی سبز و پشته ­ای می­ شود؛ چشم انداز گیشار کوه پیدا و نامحسوس کلبه­ های جنگلی چاله سرا پیدا می­ شوند.

چاله سرا مسطح است. چشم انداز خوبی به روستای اوشیان و ساحل دریا دارد. سرویس­ های دستشویی و حمام پاکیزه هستند. امامزاده­ ای وجود دارد که کف پوش آن نمدهایی با طرح­های زیبا گسترده شده است. ظروف زیادی وجود دارد که برای مراسم و آیین­های مذهبی در اختیار مردم روستا قرار می­ گیرد.

چاله سرا زیست بوم گاوهای کوهان دار گیلانی یا ورزا است. روباه و گراز ممکن است به طور اتفاقی دیده شوند. کولی ماهی، خرچنگ، لاک پشت و جوجه تیغی و انواع پرندگان نیز در مسیر به چشم میخورد.
زمان رفت از گیله بوم تا چاله سرا از مسیر جنگلی حدود سه و نیم ساعت است. برگشت از مسیر جاده­ ای خاکی است که با جیپ حدود نیم ساعت طول می­ کشد.

جاذبه ها: درختان هیرکانی منطقه محافظت شده سرو لات. معماری کلبه‌های چوبی. چشم انداز دریا و دامنه های گیشارکوه. حیات جانوری

کروکی جنگل پیمایی چاله‌ سرا:

کروکی جنگل پیمایی چاله‌ سرا

کروکی چاله سرا

برنامه های کوهپیمایی مشابه:جنگل‌ پیمایی مِرسه به کناله، جنگل‌ پیمایی چاله‌ سرا به پِلت کَله سَر، کوهپیمایی آبشار میلاش، جنگل‌ پیمایی خشکاسرا

۱ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸