جانوران جویبار

باران که می بارد، جویبار گیله بوم پر از آب است. این جویبار، لاک پشت خزری دارد، قورباغه های سبز، کرمهای کمپوست و مار. گاهی که باران زیاد باشد، چند کولی ماهی هم دیده می شود.

دیواره آن، سنگین است. یکطرف پر از بوته تمشک و طرف دیگر هنوز خالی. محلی برای کشف ناجسته های کودکانه. بچه قورباغه ها و کرمها، غذای لذیذی برای لاک پشت است.

کولی ماهی ها، حرکت جذابی دارند. با حرکت خود و مالیدن بدن خود به بستر، آب را گل آلود می کنند تا خود را به خوبی پنهان کنند.

کودکان را با طبیعت دریابیم

پرده نخست: نام عبدالحسین وهابزاده را هر کسی که به آینده سبز کودکش می اندیشد، باید شنیده باشد. کسی که از دنیای بزرگسالان چشم پوشید و سالهاست در تکاپوی فراهم کردن محیطی سبز، بکر و دست نخورده برای کودکان است. می گوید:

امروز، کودکان ما در شهرهای بزرگ، کودکی خویش را در آپارتمانهای کوچک عقیم و بریده از هر جلوه طبیعت می گذرانند. چشم اندازشان پرده های کلفت یا دیوارهای همسایه است. طبیعت فقط در تلویزیون دیده می شود و جدال و گریز، با بازیهای رایانه ای جایگزین شده است. حتی تجربه گرما و سرمای بیرون نیز تنها از پشت پنجره ممکن است. این کودکان در بزرگسالی چگونه به حفظ محیط زیست خواهند اندیشید؟

پرده دوم: در خیابان یا بزرگراهی در ترافیک مانده اید. ناخودآگاه خودروهای کنار خود را می نگرید؛ اغلب تک سرنشین. خیال کنید قدرتی می داشتید تا هر سه راننده را مسافران یک خودرو می کردید و با انگشت جادویی خود، در دم سه خودرو را محو می کردید. باز سه خودروی دیگر، همینطور سه تا سه تا، تا مسیر بزرگراه یا خیابان از خودروهای اضافه پاکسازی می شد. شما جادوگری افسانه ای هستید! باور کنید.

ایمان داریم هر یک از ما، چنین قدرتی داریم که معجزه کنیم و حال خود و همشهریان خود را خوب کنیم. کافیست تصمیم بگیریم و محکم باشیم. خودرو شخصی را کنار بگذاریم. خیابانها را خلوت کنیم؛ برای سلامت خود، به خاطر کودکانمان، به خاطر امید.

کنج کودکان

آغاز بهار را با بسیاری خانواده ها در طبیعت زیبا و بهشتی گیلان، پیاده روی کردیم. جویباری کوچک، در کنج باغ گیله بوم، محل زندگی فصلی قورباغه های سبز، لاک پشت کوچک خزری، کولی ماهی  و مارهای آبی است. همچنین کرمهایی که نیم تنه ای در بستر جوی و نیم تنه ای پیچان رو به نور در آب دارند. این قسمت، بیشتر از هر قسمت دیگر فضای بیرونی گیله بوم، جلب توجه می کرد.

کنجی نیم دایره ای شکل، که حالا دیگر نمایشگاه کاردستی های بازیافتی کودکان نیز شده است و برای بزرگترها نیز خوشایند بود. شاید بامزه ترین کاردستی، شلواری است که پر از پلاستیک شده، پاها و کمر بسته شده اند و شبیه به نیم تنه مترسکی است. منتظریم تا با پیشنهادهای دیگر، شکل آن کامل شود.

 بطری های یکبار مصرف را پر از آب باران می کنیم و با کودکان برای تابستان، ذخیره می کنیم. کمپوست را نیز بسته بندی می کنیم و یاد می گیریم:

اگر کرم نبود

زندگی چیزی کم داشت

هدیه نوروزی

برای نجات کره زمین چکار کنیم؟ مهر پرستی در هزاره های گذشته در شمال ایران چگونه بوده است؟

عنوان دو کتابی که به مهمانان نوروزی هدیه کردیم. کتاب نخست را دوست گرامی گیله بوم و عکاس آقای محمود حسینی معرفی کرد و در اختیار ما گذاشت. کتاب مهرپرستی یا میترائیسم در شمال ایران نیز از تالیفات استاد میثم نواییان، از باستان شناسان دوست داشتنی است. بخوانیم تا بیشتر بدانیم.

خرد، زنده جاودانی شناس
خرد، مایه زندگانی شناس

خرد چشم جانست، چون بنگری
تو بی چشم شادان، جهان نسپری

ز هر دانشی چون سخن بشنوی
ز آموختن یک زمان نغنوی (آسوده نمانی؛ همیشه در حال آموختن باشی)

درختچه های برگ نو و کاج خمره ای نیز از هدایا بودند که به لطف همسایه عزیزمان آقای بهنام طیبی به مهمانان دادیم.

نوروز97 مبارک

مهمانان زیادی آمدند به گیله بوم و رفتند و مهمانانی در روزهای پایانی، همراه ما. چیزها یاد گرفتیم از شما و تجربه ها کردیم. در ذهنمان، گفتار نیک آقای طالقانی است که گفت گیله بوم باید پاتوقی برای اقوام مختلف ایران و جهان باشد. جایی برای رویارویی فرهنگ ها و تبادل تجربه ها.

گیله بوم سالی که گذشت چنین دستاوردهایی داشت:

  1. پذیرایی و همراهی با مهمانان و تلاش برای داشتن حالی خوش در کنار همدیگر
  2. حجم ذخیره آب باران به ۱۳۰۰۰ لیتر افزایش یافت و یک مخزن هوایی ۶۰۰۰ لیتری وارد مدار لوله کشی شد.
  3. ۲۵۰ اصله درختچه و نشا به مهمانان هدیه شد. سرو خمره ای، برگ نو و نخل مرداب بیشترین تعداد بود.
  4. بازیافت زباله های خشک به ۷۵ درصد رسید و همچون سال گذشته، تمام زباله تر به کمپوست تبدیل شد. امسال نیز همانند سه سال گذشته، هیچ زباله ای از گیله بوم بیرون نرفت.
  5. اتاق تک نفره گیشار (زیر شیروانی) بنا بر پیشنهاد مختلف مهمانان به مجموعه اضافه و تجهیز شد.
  6. زیرسازی تلار مجاور اتاق خوتکا انجام شد.
  7. کاهگل کاری نمای ساختمان اصلی تکمیل شد و نرده ها به رنگ آبی شد.
  8. سرویس حمام و دستشویی اختصاصی اکوکلبه اجرا شد
  9. بیش از هفتاد داستانک در مورد مطالب فرهنگی، زیست محیطی و گردشگری نوشته شد و در کانال گیله بوم بارگذاری شد.
  10. ترجمه متون فارسی و بخش انگلیسی وبسایت گیله بوم تکمیل شد.
  11. بارگذاری و تولید محتوی فرهنگی و گردشگری پایدار، حدود هفتاد مطلب در اینستاگرام انجام شد.
  12. کتابچه مصور فهرست غذاهای شرق گیلان به زبان فارسی و لاتین تدوین و چاپ شد و در دسترس مهمانان قرار گرفت.
  13. سفری دو هفتگی برای بازدید و تبادل تجربه با اقامتگاه های خانه موزه اسباب بازی و عروسک کاشان، خانه حوضک، خانه جواهری بویین و میاندشت، نارتی تی تفت، نخجیر نراق، میمندمون میمند و خانه سنتی پرهامی در شیراز انجام شد.
  14. معرفی و پشتیبانی از صنایع دستی قاسم آباد نظیر چادرشب بافی، نمدمالی و عروسک بافی همچنان ادامه یافت و با پیگیری فراوان و برای نخستین بار با همکاری مزون دوستی، طرح های چادرشب بر روی مانتو و جلیقه اجرا شد.
  15. مستندهایی مبنی بر تفکیک زباله، نمایشگاه ساخت کاردستی های بازیافتی، دانستنی های حیات جانوری و گیاهی و غیره تدوین شد و ده برنامه برای پاکسازی مسیرهای گردشگری در قاسم آباد با همیاری شورای ده و مردم روستا انجام شد.
  16. حضور در بیش از ده همایش گردشگری و زیست محیطی منطقه ای و ملی با هدف آگاهی و آگاهانیدن وظیفه اقامتگاه های بومگردی و سوژه های گردشگری
  17. اجرای آیین های تیرماه سینزه، شب چله و چهارشنبه‌سوری
  18. کاهش ظرفیت پذیرش به ۲۵ نفر با هدف افزایش کیفیت سرویس دهی
  19. سال ۹۶ به همت فعالان و هنرمندان قاسم آباد، رویدادهای خوبی شکل گرفت که از آن جمله می توان به افتتاح موزه قاسم آباد، خانه هنر و خلاقیت و برای نخستین بار، تولید انواع کلاه های نمدی اشاره کرد.

در سال جدید، محور اصلی فعالیت گیله بوم امور فرهنگی، آیینی و گردشگری، بازیافت آب و زباله، پشتیبانی پیوسته از کارگاه های صنایع دستی، تکمیل معماری بومی و تمرکز بر روی انرژی های نو خواهد بود.

اهداف:

  1. تامین ۳۵ درصد آب مورد نیاز از طریق بازیافت آب و جمع آوری آب باران
  2. جداسازی و بازیافت آب سیاه و خاکستری
  3. تکمیل تلار گیله بوم در گرداگرد ساختمان اصلی گیله بوم
  4. اجرای آبگرمکن خورشیدی در اکوکلبه
  5. اجرای سیستم بیوگاز با هدف تامین ۵ درصد انرژی جایگزین برای سوخت فسیلی
  6. بازیافت زباله خشک تا ۸۵ درصد

امید که در سال نو، با طبیعت مهربان‌تر باشیم.

زمین، مادرمان را دوست تر بداریم و برای شاد و سالم بودن خود و مادرمان، از هیچ تلاشی کوتاهی نکنیم.

هر که با مرغ هوا دوست شود                   خاطر آرامترین جنگل آزاد جهان خواهد شد.

سال نو، بر تمام ایرانیان از تمام اقوام و از هر مکان و کشوری پرشگون باد.

بطری بطری جمع شود؛ وانگهی مخزن شود

 حالا زمستان رسیده است و باران و برف می بارد. چهار ماه پیش را به یاد بیاوریم. کمبود آب در قاسم آباد جدی بود.

همیشه به چیزهایی که سریع تبدیل به زباله می شوند فکر می کنیم. اینکه چگونه میتوان از آنها دوباره استفاده کرد. گفته بودیم این بطری های یکبار مصرف را از وسط نصف می کنیم و نشا برگ نو به مهمانان هدیه می دهیم.

 حالا مدتی است این بطری ها، ظرفیت جمع آوری آب باران را افزایش داده اند. بطری ها را از آب باران پر می کنیم و کنار هر درختی میگذاریم. تابستان، وقتی مهمانان و به ویژه کودکان آمدند، به آنها می گوییم بطری ها را باز کنند و درختان را سیراب کنند.

 زمستان، فکر تابستان باشیم. وقتی گاز نبود، ما هیزم زمستان را در تابستان تهیه می کردیم. حالا که باران کم است، آب تابستان را در زمستان تهیه می کنیم.

ظرفیت آبگیری گیله بوم تاکنون
۱۲۵۰۰ لیتر مخزن پلی اتیلن سه لایه
۳۵۰ لیتر گالن پلی اتیلن تک لایه
۱۰۰ لیتر بطری های نیم لیتری تا دو لیتری
مجموع تاکنون: ۱۲۹۵۰ لیتر

تاریخ اندازه گیری: 8 بهمن ماه 96

بطری بطری جمع شود؛ وانگهی مخزن شود

بطری بطری جمع شود؛ وانگهی مخزن شود

فرزندانی که زود پیر می شوند تا والدین فخر بفروشند

والدین احساس می کنند فرزندان آنها موفق نمی شوند مگر اینکه پدر و مادر در هر موقعیتی محافظ آنها باشند و کوچکترین مسایل آنها را کنترل کنند. حدی از کمال که در گذشته از خود آنها انتظار نمی رفت.

والدینی با فرزندانی آپارتمانی، در حصار دیوارهای بلوکی و سربی، جدا از طبیعت، درختان و حیوانات و اسیر ابزارهای مدرن ارتباطی.

در این شرایط والدین، به خود حق می دهند در کار تربیتی هر معلم و مربی، دخالت کنند. فرزندان را به سمت طیف کوچکی از رشته های تحصیلی و دانشگاه ها و مشاغلی چون پزشکی، حقوق و مهندسی هدایت می‌کنند گو اینکه اگر به یکی از این معدود دانشگاه ها وارد نشود، آینده ای نخواهند داشت. فرزندان را از تفریح، ورزش و حتی کمک در کارهای خانه معاف می کنند تا جاییکه از داشتن خواب کافی و استراحت محروم می شوند. بیشترین چیزی که در موردش از آنها سووال می کنند نمراتشان است. عشق و محبت وابسته به نمره است.

فرزندان پر درنیاورده، شکسته می شوند، خسته اند و آسیب دیده و در نوجوانی کمی، پیر شده اند.

حالا وقت آنست والدین به خود بگویند: ما پدر و مادرهای شایسته ای هستیم. فقط ترسیده ایم که آنها آینده ای نداشته باشند تا ما بتوانیم با آن به دوستان و اطرافیان، فخر بفروشیم!!

منبع: نشریه کی دبلیو سی، سال نهم، دی ماه ۹۵

میرهادی

میرهادی به کودکان شخصیت داد.

تلاش کرد فرهنگ را با کودکان نهادینه کند.

آموزاند کلیدواژه توسعه هر کشوری، کودکان هستند.

رمز رسیدن به آرمان شهر را آموزش های کودکی می دانست. آموزشی که کودکان نه رقیب هم، که همراه هم هستند.

یادش گرامی باد.

منبع: نشریه گیلگمش/شماره 3

کودکان ماجراجو

در باغ چای، بیش از ده نوع برگ مختلف را با کمک بچه ها شناسایی می کنیم. شکل، اندازه، ضخامت، رگبرگ‌ها، مزه و عطر و بوی متفاوتی دارند.

حالا نوبت شناختن بوته چای است. بچه های باشگاه کودکان ماجراجو، به دو دسته تقسیم شده اند. هر یک، ده عدد دانه چای را که به شکل و رنگ فندق است جمع کرده اند. بله، یک روش شناخت گیاهان، از طریق دانه آنهاست.

حالا مشغول چیدن برگ چای هستیم. برگها هر چقدر تازه تر باشند و به سرشاخه نزدیکتر باشند، چای تهیه شده، عطر و طعم بهتری خواهد داشت.

هر دو گروه برگها را شستشو می دهند و بعد با دستان خود، ورز می دهند و مالش. هر چه بیشتر ورز بخورد، تخمیر برگها هم بهتر صورت می گیرد.

وای خدای من! برگهای ورز داده شده به تدریج از رنگ سبز به قهوه ای و مشکی تغییر رنگ می دهند! این یک واکنش شیمیایی است.

حالا بعد از خشک کردن و حرارت دادن برگها، چای سیاه آماده است. به به عجب مزه ایی! ماجرایی دیگر با کودکان ماجراجو.

جالب است بدانیم بوته چای، در پاییز گل سفیدی دارد که میان برگهای سبز خودنمایی می کنند. ریشه کلفت بوته چای هم به رنگ سرخ است. این ترکیب رنگ، شبیه پرچم ایران است.

۱ ۲