طعم آزادی

چند روزی است دیگر در جویبار گیله بوم، آبی جاری نیست. ته مانده های آب، فقط جای جای آن مانده است. همه محل میگویند نسبت به پارسال، آب کمتر است.

چند ماهی خاکی رنگ در ته مانده های آب، چند روزی گرفتارند. امروز صبح، گرفتیمشان. در تنگ شیشه گذاشتیم و عصر در دریا رها کردیم.

کافه نصرتی

گاهی مهمانانی داریم در گیله بوم که بی تلویزیونی را بر نمی تابند؛ به ویژه آنکه بازی فوتبال یا چیزی دیگر را پیگیری کرده باشند. کافه نصرتی پاتوقی برای نشستن، غذا خوردن و محو شدن در فضای گفتگوهای گیلکی است. تلویزیون هم دارد.
صاحبش، خوش برخورد است و پرلبخند. هرگز حتی چهره جدی وی را ندیده ایم. حس می‌کنی در مغازه خودت هستی. خیلی چهره های معروف قاسم آباد را در این مغازه می بینی. به تازگی، دیوار کافه مجاور خود را با چادرشب آرایش کرده است. ساده است و صمیمی و بی شک؛ از جاذبه های خاص قاسم آباد.

تفکیک زباله

بهینه کردن مصرف انرژی، اساس اغلب فعالیتهای سبز است. در نظر بگیرید چربی غذا و بقایای مرغ و ماهی با بطری های  پلاستیکی مخلوط شده است. برای بازیافت، باید بطری ها شسته شوند و چربی زدایی شود. انرژی فراوانی برای پاکسازی قوطی ها مصرف می شود. علاوه بر انرژی، آب فراوانی حاوی مواد شوینده نیز مصرف می شود. همچنین باعث زحمت مضاعف همنوعان خود شده ایم.

در اقامتگاه های بومگردی، باید مهمانان را به نحوی آگاهانید تا با خود زباله کمتری به اقامتگاه ها بیاورند. در طول اقامت آنها، باید به روش موثری از اهمیت تفکیک و بازیافت زباله سخن گفت. جعبه های رنگی ویژه تفکیک زباله باید در هر اتاقی موجود باشد.

همچنین باید مکان ویژه ای برای تفکیک زباله های خشک و دفن زباله های خیس در نظر گرفته شود.

بهتر است مشوقی برای مهمانانی که زباله های خود را با خود برمی گردانند در نظر گرفته شود. این مشوق میتواند برابر با هزینه ای باشد که برای تفکیک و بازیافت زباله های آنها مصرف می شود.

منبع: دستورالعمل طراحی، ایجاد و راه اندازی اقامتگاه های بومگردی

لشت نشا

شهری است در شمال شرق کوچصفهان و نزدیک به رودخانه سفید رود و تالاب بوجاق.

افسانه لشت نشا نیز حکایت دلیری زنان گیلان است.

مروان شاه حاکمی است که ظلم را به جایی رسانده است که جارچیان پیغام میدهند به حکم حاکم، زنان زیبارو باید روانه حرمسرای شاهی شوند. زنان گیل به خواست شاه گردن می نهند با این شرط که شاه باید به کشتزار بیاید و زنان را در حال کشت برنج ببیند و انتخاب کند. در پی حضور شاه در کشتزار، در اقدامی هماهنگ، هزاران گلوله گلی به شاه و اطرافیانش پرتاب می شود و بعد از چندی، شاه و همراهانش را زیر انبوهی از گل، مدفون می کنند.

از آن پس این منطقه به نام «لش در نشا» یا لشت نشا خوانده می شود. گفته می شود این واقعه پس از قرن سوم هجری رخ داده است اما تاریخ دقیق آن مشخص نیست.

منبع: کتاب زندگی زنان گیلان، مولفان: شادی پیروزی و هادی میرزانژاد موحد از مجموعه دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان

Unterwegs im Iran

سال پیش بود. خانم و آقایی از یک آژانس مسافرتی آلمانی برای دیدار گیله بوم و آشنایی با کسب و کار زنان روستایی پیش ما آمدند.

گیله بوم را دیدند و غذایی خوردند. بعد، از چند مزرعه و کارگاه چادرشب بافی دیدن کردند. قول دادند برمی گردند و در نشریه خود، در مورد قاسم آباد و زنان، می نویسند.

امسال یک عکاس ایرانی و یک نویسنده آلمانی، زودتر آمدند. جنگل رفتیم. چادرشب بافی دیدیم. مزرعه چای، باغ های پرورش گل و درخت، شالیزار.

رفتند. نوشتند. معرفی کردند. حالا وظیفه ما چه سنگین تا قاسم آبادی، آبادتر و زیباتر از همیشه، به جهان بشناسانیم.

نقش چادرشب بر مانتو

نقش چادرشب بر مانتو

خوب یعنی همین. نقش چادرشب بر مانتوها، لباس و جلیقه ها. نقش، رخشان می شود. چون شعر رودکی است بر زبان همایون. تا به آواز پر نکشد، مقام هر دو کمی، کمرنگ است.

کاش بشود آنروز؛ و دور نیست که هنر، برای هنر شود. وقتی، نوشتیم که جای آن دارد، این نقشهای بی پیرایه بر کوی و برزن هویدا شود. پرده خانه ها، پرچم کوهنوردان، لباسی برای هر وقت و نه تنها زمان جشن ها و شادی گرفتن ها. این، خواسته زیادی برای قاسم آباد نیست.

حالا پیوند دوستی و مهرآبادی را به فال نیک گرفته ایم.

خوش است این فال و خوشا گردشگران و مهمانانی که ارج نهادند و می نهند.

تا باد، چنین بادا

از باران تا درخت

حالا دیگر مسعود را با این عنوان می شناسیم. دوچرخه سواری مازندرانی که روز دوم اقامت در گیله بوم پرسید:
-اگه کاری دارید بگید.
ما هم گفتیم بله، باید چاه عمیقی برای مخزن جمع آوری آب باران بکنیم. مشغول شد با همرکابش و مهمانی از پرتقال، که پیشتر داستانکش را نوشتیم.
مسعود حالا در آلمان تحصیل میکند. مهندسی خانه های سبز. دوباره پیش ما آمد. پنجاه نهال چندساله برگ نو و کاج خمره ای از گیله بوم درآوردیم و به وی هدیه کردیم تا راهی مازندران کنیم و در باغ خود بکارند. این درختان، لانه پرندگان خواهند شد.
مسعود عزیز، خانه های سبز را با درختکاری آغاز کرده است و برای زیباتر کردن آشیانه ها، نهالهایی زینتی نیز از همسایه مهربانمان، خاله فاطمه و آقا مهدی خرید.

درود بر مسعود و همه سبزاندیشان

که مازندران شهر ما یاد باد
بر و بومش همواره آباد باد

بطری بطری جمع شود؛ وانگهی مخزن شود

 حالا زمستان رسیده است و باران و برف می بارد. چهار ماه پیش را به یاد بیاوریم. کمبود آب در قاسم آباد جدی بود.

همیشه به چیزهایی که سریع تبدیل به زباله می شوند فکر می کنیم. اینکه چگونه میتوان از آنها دوباره استفاده کرد. گفته بودیم این بطری های یکبار مصرف را از وسط نصف می کنیم و نشا برگ نو به مهمانان هدیه می دهیم.

 حالا مدتی است این بطری ها، ظرفیت جمع آوری آب باران را افزایش داده اند. بطری ها را از آب باران پر می کنیم و کنار هر درختی میگذاریم. تابستان، وقتی مهمانان و به ویژه کودکان آمدند، به آنها می گوییم بطری ها را باز کنند و درختان را سیراب کنند.

 زمستان، فکر تابستان باشیم. وقتی گاز نبود، ما هیزم زمستان را در تابستان تهیه می کردیم. حالا که باران کم است، آب تابستان را در زمستان تهیه می کنیم.

ظرفیت آبگیری گیله بوم تاکنون
۱۲۵۰۰ لیتر مخزن پلی اتیلن سه لایه
۳۵۰ لیتر گالن پلی اتیلن تک لایه
۱۰۰ لیتر بطری های نیم لیتری تا دو لیتری
مجموع تاکنون: ۱۲۹۵۰ لیتر

تاریخ اندازه گیری: 8 بهمن ماه 96

بطری بطری جمع شود؛ وانگهی مخزن شود

بطری بطری جمع شود؛ وانگهی مخزن شود

باستان شناسی

هر وقت لغت باستان شناس را می شنویم، ناخودآگاه یاد استاد نواییان، میثم می افتیم. آنقدر با انگیزه و اشتیاق از گذشته ها و هویت و فرهنگ ایران زمین می گوید که به نظرمان هیچ کس نیست که آرزوی شرکت در کلاس ها و دوره های آموزشی ایشان را نداشته باشد.

آقای پل بان، در کتاب باستان شناسی می نویسد:

در این دوره و زمانه که حتی ورود به رشته های «امن» مانند بانکداری هم تضمین نمی کند که تا وقتی زنده اید، کار خواهید داشت، چه بهتر که از شغلتان لذت ببرید. باستان شناسی هیچ چیز هم نباشد، کاری است لذتبخش.

در هر کشوری که باشید اگر از افراد تحصیل کرده جامعه بپرسید یک باستان شناس را نام ببرید که هنوز زنده است شرط می بندیم حتی یک نفرشان هم نمی‌تواند کسی جز شخصیت افسانه ی ایندیانا جونز را مثال بزند. امان از قدرت هالیوود و امان از غربت باستان شناسی بین عامه مردم در دوره و زمانه ما.

شما نیز مانند لشکری از آدمهای حرفه ای و آماتور که میکوشند از گذشته سر دربیاورند میتوانید باستان شناسی کنید. البته ممکن است هیچ وقت باستان شناس بزرگی نشوید، اما اگر نمی‌توانید کاری را درست انجام دهید، حداقل یاد بگیرید که از درست انجام ندادن آن، لذت ببرید!

تئوری ضایعات صفر در اقامتگاه های بومگردی

تئوری ضایعات صفر

اقامتگاه های بومگردی در سراسر جهان تلاش می کنند تا زباله ای تولید نکنند. پیشگیری از ورود مواد بازیافت ناپذیر به محوطه اقامتگاه های بومگردی اصل اول است. دیگر اینکه تمام مواد مصرفی باید قابلیت بازیافت و استفاده مجدد داشته باشند.

در ژاپن و باور مردم اصطلاحی وجود دارد به نام موت-تای-نای MOTTAINAI.  مفهومی که به کمک آن می توان مردم ژاپن و صنعتش را تعریف کرد. همه چیز موهبتی است از طرف خالق، باید شکرگزار آن باشیم و بیهوده تلف نکنیم. تلف کردن هر چیزی، جرم است.

در گیله بوم، درصد بازیافت ضایعات خشک را به 70 درصد رسانده ایم و تمام ضایعات خیس، بازیافت شده و تبدیل به کود کرمی یا ورمی کمپوست می شوند.

در حال حاضر نیز هیچ چاره ای جز پیشگیری از ورود زباله های بازیافت ناپذیر نداریم. از تمام میهمانان ارجمند و آژانس های مسافرتی خواهشمندیم حتی الامکان ظروف پلاستیکی یکبار مصرف و کیسه های پلاستیکی استفاده نکنند و از آنجا که تنها یک کارخانه ذوب شیشه در رشت وجود دارد، نوشیدنی های بسته بندی شده در بطری های شیشه ای را ….، افعال منفی زیاد شد. با طبیعت، مهربان باشیم.

در اینجا به چند نمونه از بازیافت زباله خشک در گیله بوم اشاره می کنیم:

1-از بطری های خالی برای درز گیری و صداگیری در کنج شیروانی ها، استفاده کردیم.

میتوانیم لابلای آنها کیسه های پلاستیکی بگذاریم تا فشرده تر شوند. برای داشتن نمای بهتر، با پارچه های باطله یا شانه تخم مرغ یا کاهگل، نمای دیداری را اندود کنید.

2-بطری های دوغ را با ظرفی فلزی جایگزین کردیم. هر ظرف ۴ لیتری معادل دو بطری پلاستیکی است. در نظر بگیرید که آخر هفته های تعطیل و شلوغ گیله بوم، حداکثر 10 بطری دوغ مصرف می شود و این داستان یک هفته آن است! معمول است که شیر را نیز درون کیسه پلاستیکی می ریزند. برای شیر هم ظرفی در نظر می گیریم.

جایگزین بطری های دوغ با ظرفی فلزی

جایگزین بطری های دوغ با ظرفی فلزی

 

3-مشمع های پلاستیکی رشته رشته می شوند و در ترکیب با کاه و گل برای عایق کردن دیوارها استفاده می شوند.

نمونه های دیگری از بازیافت زباله خشک:

۱ ۲ ۳ ۴ ۱۴