جمع آوری آب باران

جمع آوری آب باران

جمع آوری آب باران شیوه ای بسیار قدیمی است که به دلیل کیفیت فوق العاده آب باران و علاقمندی جامعه جهانی برای کاهش مصرف منابع آب زمینی، مورد توجه ویژه ای قرار گرفته است.
آب باران، خالص است و دارای پتانسیل هیدروژنی یعنی PH خنثی است. عاری از هر گونه املاح، نمک و آلودگی های انسانی یا غیر انسانی است. به همین دلیل، طول عمر سیستم های لوله کشی، اتصالات و شیرهای آب بیشتر می شود و هزینه های نگهداری و تعمیر کاهش می یابد. به دلیل خواص پاکسازی و رسوب زدایی بدن، طرفداران مصرف آن بیشتر شده است و خوشمزه است.

شواهد باستانشناسی نشان می دهد جمع آوری آب باران حداقل از ۴۰۰۰ سال پیش انجام می شده است و تا ۶۰۰۰ سال در بین چینیان رواج داشته است. بقایایی از محوطه هایی شیب دار برای جمع آوری آب باران در فلسطین یافت شده است که برای مصارف کشاورزی و اقتصادی استفاده می شده است.

این کار با مشارکت مهمانی از کشور پرتغال و دو دوچرخه سوار مازندرانی و تهرانی آغاز شد. 

بسیار مهم است که  اقامتگاه های بومگردی به عنوان الگو، چنین مکانیزمی را در دستور کار خود داشته باشند.

اکوکلبه

اکوکلبه

اکوکلبه ، کلبه ای چهار نفره با دیوارهای کاهگلی حالا چند نوبت پذیرای میهمانان گیله بوم شده است

گاراژ بود. کرکره داشت. الوارهای طولی روی دیوار با سیم خاردار و سیم مسی ثابت شده بودند. انبار خوبی بود. بالا پایین‌ها رفتیم .

نخاله‌های مازاد را کف آن ریختیم و به مرور سیمان کردیم. دیوار جلو را بلوک به بلوک چیدیم و طاق زدیم و دروازه را جا زدیم. کرکره را پایین کشیدیم.

کفپوشی از حصیر و نمد انداختیم. دروازه و پنجره‌های چوبی را جا زدیم. سقفی با تیرهای چوبی. تخته‌ها را حسابی سیلر زدیم، میخکوبی کردیم و با کاهگل سراسر آنرا پوشاندیم. پرده‌هایی از جنس چادر شب دوختیم و با یک بخاری هیزمی آراستیم.

پنجره شرقی برای آن گشودیم تا هوا بهتر جابجا شود و به خنکای داخل آن کمک کند. برای راحتی مهمانان، آنرا با سه تختخواب مجهز کردیم.

برای ورودی، پله ای نیست و سطحی شیب دار است؛ عرض در ورودی توالت یک متر است؛ کف کلبه با قاب دروازه همتراز است؛ درون توالت دستگیره هایی دور تا دور توالت فرنگی نصب کردیم و اینها همه برای آن بود که نیم نگاهی به ویلچرنشینان داشته باشیم.

حالا دیگر اکوکلبه، فضای اقامتی اختصاصی به شمار می رود، پس نیاز به سرویس بهداشتی مجزایی داشت، این امر را در دستور کار خود قرار دادیم و در تابستان 96 آنرا محقق کردیم.

می‌خواهیم با دانش بومی و فناوری روز، به تدریج کلبه‌ای کنیم دوست دار محیط زیست و خانه‌ی دوست.

این کلبه ما را همیشه به یاد دوستان و مسافران خوب گیله بوم خواهد انداخت که پیشنهادش را داده بودند.

بر درش برگ گلی می‌رویانم              روی آن با قلم سبز بهار

می‌نویسم ای یار                               خانه ما اینجاست

تا که سهراب نپرسد دیگر                خانه دوست کجاست؟

مراحل ساخت اکوکلبه را در تصویر زیر مشاهده کنید:

مراحل ساخت و تجهیز اکوکلبه

مراحل ساخت اکوکلبه

کُندوج قدیم، خونه درختی جدید

کندوج ، خونه درختی ، بهارخواب

کُندوج، انبار ساقه های برنج است. انبار روی چهار ستون چوبی و چند ضلعی است که در پایین معمولا مقطعی گرد دارند. روی ستون‌ها چوبهایی گرد و ضخیم همانند چرخ ماشین اما یکدست و توپر قرار دارد. نامشان موش گیر است. فنی ساده اما عالی برای دفع موش.

کندوج گیله بوم هشتاد و سه ساله است و حالا کهن ترین سازه گیله بوم. در خانه ای کنار دوراهی چاله سرا، ساکت سالها ایستاده بود. درونش پر از ابزار شالیکاری با سقفی چهارکله یا چهار پهلو. اینگونه گرمای بیشتری از خورشید می گرفت. تشعشع گرما از سقف به درون، کندوج را گرم میکرد. دیوارهای چوبی و کاهگلی هم نمی‌گذاشتند گرما بیرون رود. اینگونه بود که برنج  نارس هم می رسید.

فهمیدیم میخواهند خرابش کنند تا به کارخانه ذغال بفروشند. درنگ جایز نبود. رفتیم. قطعاتش را شماره گذاری کردیم. جدا کردیم و با نیسانی به گیله بوم آوردیم. جالب می شد اگر زمان برمیگشت و شاگردی بودیم برای کندوج ساز.

چوبهای قابل استفاده را بارها روغن زدیم. سال اول ستون‌ها و تیرهای اصلی را با کمک پهلوان محل، آقا مجتبی برافراشتیم. بعد با مشمع کلفتی روکش کردیم تا باران خرابش نکند.

زمستان ۹۵ سقفش را اجرا کردیم؛ نه چهار کله، دو کله تا خنک تر باشد و فضا برای ایستادن کافی. دیوارها را هم فقط چوب کج کردیم و کف را تخته پوش تا هوا عکس حالت قبل به خوبی کوران کند.

حالا خونه درختی شده است. برای بازی بچه ها و گاه محل خوابی یا خلوتی برای مهمانها.

از برای مصطفی

یک لحظه دیدم مصطفی با کیا، دوتایی در حوضچه گلی که تا نیم متر عمق داشت و عرض دو متر، پریدند. دست در دست هم چونان چرخ فلکی پشتاپشت هم به صورت دایره وار، گل لگد می کردند. باقی دوستان هم کاه می بریدند در سه کارگاهی که روی درختان پرتقال ایجاد شده بود. دو نفر هم تدارکات بودند. آب و خاک می آوردند تا کاه و گل خوب مخلوط شود. مصطفی می خندید و می خنداند. منهم از انرژی وی مصمم تر می شدم. کار گروهی با عنوان “کار در گیله‌بوم” شکل گرفت و نتیجه اش آن شد که دیوار اتاق خوتکا یک لایه 5 سانتی کاهگل شد. بماند حفر 14 گودی برای کاشت درختانی چون انبو، پرتقال، افرا و برگ نو. مصطفی رفت و ما ماندیم با درختانی به یاد وی و دوستان صمیمی.

درودگری

درودگری

هدف:

ساخت ابزار و وسیله های چوبی

در کارگاه درودگری میهمانان در یک کار گروهی و با ترکیبی از مصالح بازیافتی و نو وسایلی همچون آیینه تزیینی، لوستر، چوب رختی، جا دستمال کاغذی، جا مدادی، جعبه دستمال کاغذی، قاشق چوبی، تابلوهای متنوع و شکل های دو بعدی پرندگان و حیوانات را می سازند.

نحوه آموزش:

قطعات تفکیک شده هر یک از وسایل نامبرده شده و مدل ساخته شده نمایش داده می شود. میهمانان با استفاده از ابزارهای درودگری و چوبهای متنوع، مشغول ساخت مدل خواهند شد.

نوآوری در ساخت مدل یا بهینه کردن ساخت اجسام با همفکری همدیگر تمرین خواهد شد.

ابزار و مواد خام:

اره چوبی، چکش، میخ، چوب، چسب چوب، گیره دستی، دستکش، میزکار، متر، سوهان و سنباده در اختیار مهمانان قرار داده خواهد شد.

برنامه های معماری روستایی مشابه: کاهگل کاری، نجاری

نجاری

نجاری

هدف:

تمرین خلاقیت در نقشه کشی و ساخت آو تخت، کندوج، خانه درختی و قایق چوبی

در کارگاه نجاری میهمانان در یک کار گروهی و با ترکیبی از مصالح بازیافتی و نو، با حرفه نجاری آشنا می شوند.

نحوه آموزش:

تهیه مواد خام از مصالح بازیافتی، چکش کاری و برشکاری دستی، رسم مدل ساختمانی روی کاغذ و کاربرد ابزار آموزش داده می شود.

نفرات تیم باید بتوانند با همکاری یکدیگر، نقشه ای که خود تهیه کرده اند را بسازند.

ابزار و مواد خام:

اره چوبی، چکش، میخ، چوب، دستکش، قوطی حلبی، میز کار، متر، سوهان و سنباده در اختیار مسافران قرار داده خواهد شد.

برنامه های معماری روستایی مشابه: کاهگل کاری، درودگری

کاهگل کاری

کاهگل کاری

هدف:

در کارگاه کاهگل کاری میهمانان با تهیه مخلوط کاهگل وکاهگل کاری آشنا می شوند.

نحوه آموزش:

تهیه گِل، لگدکوبی، روش برش کاه و مخلوط کردن کاه، خاکستر و پشم گوسفند و ترکیب‌ها برای مصارف مختلف بیان می‌شود. اجرای کاهگل بر روی دیوار مرحله به مرحله شرح داده می‌شود و با مسافران تمرین می‌شود.

ابزار و مواد خام:

چکمه، ماله در اندازه‌های مختلف، بیل و بیلچه و دستکش در اختیار مسافران قرار داده خواهد شد. خاک، ساقه برنج، خاکستر و پشم از جمله مواد اولیه است.

برنامه های معماری روستایی مشابه: نجاری، درودگری